visite

Een prachtig gemaakte korte film die je meeneemt naar de belevingswereld van de kinderjaren [10 minuten]

On his sixth birthday, Robert receives three beautiful old ladies in his mother’s sitting room. Through his eyes, we visit the memory of this afternoon, visualized with the free spirited imagination of childhood, naive yet wonderfully dark. Ladies appear like birds, a gift scuttles across the floor, blue icing is nibbled from a magical cake, tea is sipped, lacy slips shifted, and between knobbly knees strange visions appear. The ladies weave an extraordinary tale of an emperor with no skin, and the boy himself, older and wiser, adds the finale… with a tail.

entropie

Jippie, ik heb weer een BBC-documentaire gevonden; ditmaal over het einde van alles: entropie. Wat een feest weer!

[wikipedia] Entropie is een belangrijk begrip in de thermodynamica. Het is op het fundamenteelste niveau een maat voor de wanorde of de ontaarding in een systeem, of liever de waarschijnlijkheid, als het aantal mogelijke moleculaire configuraties van een macroscopische toestand (in termen van macroscopische grootheden druk, temperatuur, etc.) gedeeld door het totale aantal mogelijke moleculaire configuraties. Een toestand waarin grootheden als druk en temperatuur ongelijk verdeeld zijn over een volume heeft in het algemeen veel minder realisatiemogelijkheden dan een met een gelijkmatige verdeling. De ongelijke verdeling in een geïsoleerd systeem (dat wil zeggen met een vast volume, zonder dat er energie in of uit kan) neigt dus op statistische gronden tot afvlakken van die ongelijkmatigheden. Een formele manier om dit uit te drukken is de tweede wet van de thermodynamica. Het begrip entropie werd geïntroduceerd door Rudolf Clausius.

Heb je geen zin in een uur les? Hier is de korte versie:

gemier

Het onderbewuste; een documentaire van BBC’s Horizon met fijne gedachtenspinsels, feiten en creatieve benaderingen om tot weer zo’n prachtige uitzending te komen die voorbij is voor je er erg in hebt. Met mijn fascinatie voor mieren val ik nu met mijn neus in de boter, wanneer er een onderzoek wordt getoond, waarbij een een hele mierenkolonie wordt gemerkt met een bewegingssensor om zo exact de bewegingen te volgen rondom een evenement waar ze als groep een beslissing moeten nemen. Het lijkt erop dat mieren zich heel verrassend vergelijkbaar gedragen als de neuronen in ons brein, zo luidt de stelling.

evoluerende evolutie

Ernst Heinrich Philipp August Haeckel was een Duits zoöloog en filosoof die het werk van Charles Darwin in Duitsland bekend maakte. Hij was oorspronkelijk arts en later professor in de vergelijkende anatomie. Haeckel was ook een begenadigd illustrator, zoals blijkt uit zijn boek Kunstformen der Natur.

In de BBC-documentaire ‘what Darwin didn’t know’ hoorde ik voor het eerst over Haeckel en zag zijn prachtige tekeningen. In de documentaire ging men in op bovenstaande tekening die ik lang geprobeerd heb te vinden, maar dat is me niet gelukt [is er iemand handiger met zoeken? ik wil hem nogsteeds namelijk], vandaar een detail als printscreen. Allereerst dacht ik: ‘alweer een Darwin-documentaire’ maar na de verplichte introductie gaat het al gauw verder naar wetenschappers na Darwin en dan blijkt de BBC toch maar weer eens een goeie film gemaakt te hebben met veel Eric Satie & Philip Glass eronder…

vooruitgangsdenken

de Britse cultuurfilosoof John Gray noemt vooruitgangsdenken een nieuwe religie met eigen dogma’s. In de documentaire Surviving Progress wordt deze stelling onderzocht en wordt en passant een treffend en verbluffend compleet portret geschetst van de staat waarin we nu verkeren.

De IDFA beschreef de film vorig jaar zo: “Wat is vooruitgang? Betekent vooruitgang per definitie verbetering? Zijn onze hersenen erop toegerust om de snelle (technologische) veranderingen van de laatste eeuwen bij te benen? Is het mogelijk om eeuwig in hetzelfde tempo te blijven doorgroeien? Of worden de toverwoorden van de komende decennia juist versobering, krimp en consuminderen? Over deze vragen buigen wetenschappers, filosofen en cultuurcritici zich in een bloemrijk docu-essay, gebaseerd op het boek A Short History of Progress (2004) van de Canadese publicist Ronald Wright. Wright’s centrale these is dat we in een zogeheten ‘vooruitgangsval’ zitten: de technologische innovaties volgen elkaar zo rap op dat onze voetafdruk te groot dreigt te worden. Ook is de wereldbevolking sinds de Tweede Wereldoorlog stevig uitgedijd, en heeft de na de val van het communisme gegroeide wereldorde economische groei tot enige ideologie verheven. Volgens Wright, die de vergelijking maakt met de catastrofe op Paaseiland, zorgt dit voor een cocktail die ons zal vergiftigen als we ons consumptiegedrag niet aanpassen. Hij krijgt, in dit in sneltreinvaart vertelde en aantrekkelijk vormgegeven relaas, bijval van niet de minsten: milieuactivist Margaret Atwood, primatoloog Jane Goodall en bioloog David Suzuki, die onze aarde in webdoc The Test Tube al vergeleek met een reageerbuis die elk moment vol kan lopen.”

anachronisme

“Het is een vondst zoals je er maar een in je leven meemaakt. De mensen die dit gemaakt hebben hadden een uiterst complexe beschaving.” (professor Miranda Aldhouse Green, archeologe, University of Wales)

Toen rovers in Midden-Duitsland eind jaren 90 een site uit de Bronstijd plunderden, hadden ze geen flauw idee dat ze een uitzonderlijke vondst hadden gedaan. Een vondst die onze ideeën over de komst van de beschaving in Europa grondig zou veranderen. Wat ze wel wisten, was dat er veel geld mee te verdienen viel. Wat ze in handen hadden gekregen, was een bronzen schijf waarop de maan, de zon en de sterren te zien waren. Hun buit werd ondergronds meerdere keren doorverkocht, totdat de Duitse archeoloog Harald Meller zich als koper voordeed. De vraagprijs was een half miljoen euro. In een spectaculaire politieactie waarbij Harald Meller zelf als lokaas diende, werd de bende in februari 2002 in het Zwitserse Basel gearresteerd en werd de schijf gered.

De vondst was sensationeel. Te sensationeel om waar te zijn. Velen dachten dan ook dat ze met een kundige vervalsing te maken hadden. Maar grondig laboratoriumonderzoek wees uit dat de bronzen schijf wel degelijk echt was. Hij kon gedateerd worden op 1600 jaar voor onze jaartelling.
De geldende mening was dat er in die tijd niet veel beschaving was in Midden-Europa. Er waren geen grote steden, er was geen schrift en er was geen spoor van filosofisch denken, zoals bijvoorbeeld in het oude Egypte. Het enige dat we kenden, waren grote blokken steen die tot mysterieuze bouwsels waren samengebracht, zoals in Stonehenge. Dat ze iets te betekenen hadden was duidelijk, maar wat, daarover was geen enkele aanwijzing.
De Hemelschijf van Nebra, zoals hij was gaan heten, zette het beeld van een barbaarse tijd zonder beschaving behoorlijk op zijn kop. De zon, de maan en de sterren op de schijf waren zorgvuldig ingelegd met bladgoud. Langs de randen liepen twee mysterieuze gouden bogen, die niemand aanvankelijk kon verklaren. Ook viel een groepje van zeven sterren op. Wat hadden al die symbolen te betekenen? Waar had schijf voor gediend? Hoe meer de wetenschappers ontdekten, hoe meer ze ervan overtuigd raakten dat de maker de sterrenhemel heel goed moest hebben gekend, veel beter dan ze tot nu toe voor mogelijk hadden gehouden. Als hun theorie klopte, had hij zelfs meer astronomisch inzicht dan zijn tijdgenoten uit het oude Egypte.

The Nebra Stardisk; een documentaire van BBC

tuinpoes


Zoals wel vaker gebeurt had ik vandaag weer eens een poes op bezoek in de tuin. Er zijn er een stuk of 7 a 8 die mij regelmatig met een bezoek vereren. Wat zijn ze toch prachtig en vandaar dat ik eens op zoek ging naar een film over de kat. Zoals gewoonlijk wanneer je interessant videomateriaal zoekt kom je dan uit bij de BBC. Wat zijn het toch geweldige programmamakers! In ‘the cat connection’ wordt een beeld geschetst van het dubbelleven dat de gemiddelde huiskat leidt…als dr.Jekyll and mr.Hyde. Daarnaast is het een lofzang op de kat als een van de meest geslaagde schepsels van de evolutie. Prachtig!